حمیدیزاده و همکاران (۱۳۹۱) در پژوهشی با عنوان “مدل مفهومی بررسی روابط ابعاد شخصیت و ارزش ویژه برند و نقش تعدیلگری صفات اخلاقی” به بررسی رابطه ابعاد شخصیت، ارزش ویژه برند و نقش تعدیلگری صفات اخلاقی با بهره گرفتن از رگرسیون سلسله مراتبی و نیز، معادلات ساختاری پرداختند. نتایج این پژوهش نشان داد که دو بعد مسئولیت­ پذیری و پویایی بر ارزش ویژه برند اثر معنادار دارد و متغیر صفات اخلاقی بر رابطه متغیرهای مسئولیت پذیری و پویایی با ارزش ویژه برند، نقش تعدیلگر را بازی می کند؛ اما تنها رابطه و اثر آن روی رابطه پویایی و ارزش ویژه برند معنادار است.
رحیم نیا و فاطمی (۱۳۹۱) در پژوهشی با عنوان “بررسی نقش واسط ارزش ویژه برند مبتنی بر مشتری در تأثیر تصویر برند و ارتباط موفق با مشتری در هتل‌های پنج ستاره مشهد ” نقش واسط ارزش ویژه برند در تأثیر تصویر برند و ارتباط موفق با مشتری را با بهره گرفتن از نرم افزار پی.ال.اس که از نوع معادلات ساختاری به شمار می رود، مورد تحلیل قرار دادند .نتایج این پژوهش حاکی از این بود که تحقیق اثر غیرمستقیم ارتباط موفق با مشتری بر تصویر برند، بیشتر از اثر غیر مستقیم آن است و نشان دهنده نقش مهم ارزش ویژه برند در ایجاد تصویر از برند است.
باجلان و همکاران (۱۳۹۱) در پژوهش خود با عنوان «بررسی رابطه اعتماد و اطمینان مصرف کننده بر پذیرش برندهای خرده فروشی هاکوپیان»، رابطه اعتماد و اطمینان مصرف کننده با پذیرش برندهای خرده فروشی را مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که نگرش مصرف کننده نسبت به برندهای خرده فروشی رابطه مثبت با قصد خرید آنها دارد. مزایای ادراک شده از برندهای خرده فروشی رابطه مثبت با نگرش مصرف کننده دارد اعتماد مصرف کننده به برندهای خرده فروشی رابطه مثبت با مزایای ادراک شده آنها دارد. اطمینان مصرف کننده به برندهای خرده فروشی رابطه مثبت با مزایای ادراک شده آنها دارد.
میرا و کریمی (۱۳۹۱) در مطالعه خود با عنوان « بررسی تأثیر تبلیغات رسانه ای و غیررسانه ای بر ارزش ویژه نام و نشان تجاری» به بررسی تأثیر فعالیت­های بازاریابی بر افزایش یا کاهش ارزش ویژه برند بر اساس مدل آکر با مطالعه موردی برند پارس خزر پرداختند. نتایج تأثیر آگاهی از برند در صنعت لوازم خانگی را رد کرد همچنین نتایج نشان دادند که پیشبرد فروش بدون قیمت انتقالی، پیشبرد فروش با قیمت انتقالی و تبلیغات تجاری به ترتیب بیشترین تأثیر ر ا بر ارزش ویژه برند دارند.
ابراهیمی و همکاران (۱۳۹۰) در پژوهش خود با عنوان «بررسی تأثیر ابعاد تصویر ذهنی فروشگاهی بر ارزش خرده فروشی مشتریان فروشگاه­های زنجیره­ای (رفاه، شهروند و هایپر استار) درسطح شهر تهران» به بررسی این موضوع پرداختند که تصویر ذهنی فروشگاهی با سه بعد از ارزش خرده فروشی شامل آگاهی خرده فروش، تداعی معانی خرده فروش و کیفیت درک شده خرده فروش مرتبط و این ابعاد سپس با وفاداری نسبت به خرده فروش مرتبط است. نتایج تأثیر مثبت ابعاد تصویر ذهنی فروشگاهی شامل راحتی، قیمت درک شده، تسهیلات فیزیکی، خدمات کارکنان و عوامل نهادی شده بر ابعاد ارزش خرده فروشی، ابعاد تصویر ذهنی فروشگاهی را به عنوان پیش ­بینی کننده ارزش خرده فروشی نشان داد.
گیلانی­نیا و موسویان (۱۳۸۹)، در پژوهشی با عنوان «تأثیر وفاداری به برند بر ارزش ویژه برند بانک از دیدگاه مشتریان کارت الکترونیکی» به شناسایی عوامل مؤثر بر وفاداری به برند و نهایتاً تأثیر این عوامل بر ارزش ویژه برند پرداختند. نتایج نشان داد که وفاداری، آگاهی و کیفیت بر ارزش ویژه برند تأثیر دارند و آگاهی از برند نیز از عوامل مؤثر بر وفاداری مشتریان به برند می­باشد.
کفاشپور و همکاران (۱۳۸۸)، به بررسی ارزش برند و تصویر شرکت با توجه به ارزش مشتری در بخش خدمات پرداختند. نتایج بدست آمده در این تحقیق نشان دادکه متغیرهای وفاداری به برند و کیفیت خدمات به طور مستقیم در ایجاد ارزش برند مناسب در بیمارستان­ها مؤثراند و کیفیت خدمات با بالاترین همبستگی بیشترین اهمیت را در ایجاد ارزش برند و تصویر برند داشته است.
۲-۱۰-۲- پژوهش­های خارجی
لامبارت و لوییس^[۵۸] (۲۰۱۴) پژوهشی با عنوان «مطالعه تأثیر سیاست مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت بر شخصیت خرده فروش و واکنش مصرف ­کننده (رضایت، اعتماد و وفاداری به خرده فروش) انجام دادند. این پژوهش در درجه اول منجر به درک بهتر شکل­ گیری شخصیت خرده فروش می­ شود. و تأثیر سیاست مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت درک شده توسط خرده فروش را به ترتیب بر چهار بعد (سازگاری، وجدان، پیچیدگی، دو رویی) و سه بعد (سازگاری، وجدان و دو رویی) ویژگی شخصیتی خرده فروش نشان می­دهد. تنها درونگرایی ویژگی شخصیتی تحت تأثیر این دو متغیر قرار نگرفته است (مسئولیت اجتماعی شرکتی و تصویر قیمت). همچنین این پژوهش نشان­دهنده پیوندهای مستقیم و غیر مستقیم بین شخصیت خرده فروش و پیامدهای این مفهوم (رضایت، اعتماد و وفاداری، سنجیده شده توسط نگرش و مقاصد رفتاری آینده) و نیز و بین مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت و پیامدهای آن است.
حمید^[۵۹](۲۰۱۳)، در مطالعه­ ای با عنوان “تأثیر هزینه تبلیغات بر وفاداری برند به واسطه تصویر فروشگاه، کیفیت ادراک شده و رضایت مشتری: مطالعه هایپرمارکت­ها"، به بررسی نقش واسط تصویر فروشگاه، کیفیت ادراک شده و رضایت مشتری در ارتباط موجود بین تبلیغات و وفاداری برند در پاکستان می ­پردازد. یافته­های این پژوهش، تأثیر مستقیم چشمگیر هزینه تبلیغات بر کیفیت ادراک شده، تصویر فروشگاه، رضایت مشتری و وفاداری برند را اثبات می کند.
عمران و همکاران (۲۰۱۰) در پژوهش خود اثرات مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت را بر حفظ و نگهداری مشتریان در پاکستان بررسی کردند. جامعه آماری آنان دانشجویان دانشگاه بودند و به این نتیجه رسیدند که رعایت مسئولیت­های اجتماعی از سوی شرکت، هیچ تأثیری بر رفتارهای خرید مشتریان و در واقع وفاداری آنان ندارد.
لی و همکاران (۲۰۱۰)، در مقاله خود با عنوان “اثرات مسئولیت اجتماعی شرکت­ها بر عملکرد نام تجاری: اثر واسطه ارزش ویژه برند صنعتی و شهرت شرکت” به این سوال پرداختند که آیا مسئولیت اجتماعی شرکت و شهرت یک شرکت منجر به ایجاد ارزش ویژه برند در بازارهای (B 2B) میگردد؟ این مطالعه مسئولیت اجتماعی شرکت را از دیدگاه مشتری با انتخاب نمونه ای از خریداران صنعتی از شرکتهای متوسط و کوچک تایوان بررسی کرد. هدف پاسخ به سه سوال بود. اول اثر مسئولیت اجتماعی و شرت شرکت بر ارزش ویژه برند صنعتی. دوم اثر مسئولیت اجتماعی شرکت، شهرت شرکت و ارزش ویژه برند بر عملکرد برند و سوم اثر تعدیلگری شهرت شرکت و ارزش ویژه برند صنعتی بر رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و عملکرد برند. نتایج تحقیق فرضیه ها را تأیید کرد و نشان داد که مسئولیت اجتماعی شرکت و شهرت شرکت اثر مثبتی بر ارزش ویژه برند صنعتی و عملکرد برند دارد. علاوه بر آن شهرت شرکت و ارزش ویژه برند صنعتی نقش تعدیلگر در رابطه CSR و عملکرد برند دارد.
دلوس سالمونز و همکاران (۲۰۰۹)، دو بعد مسئولیت اجتماعی، اخلاقی و بشر دوستانه، را بر وفاداری مشتریان نسبت به بانک بررسی نمودند و به این نتیجه رسیدند که مسئولیت­های اخلاقی از طریق اعتماد بر وفاداری اثر گذاشتند، در حالی­که مسئولیت­های بشر دوستانه ار طریق شناسایی مشتری از بانک اثر گذاشتند.
سوننبرگ و اراسمس (۲۰۰۸) نقش نشانه­­های بیرونی خرده فروش مربوط به تصویر خرده فروش و برند فروشگاهی را در انتخاب مصرف­ کنندگان جوان در آفریقای جنوبی بررسی کردند. در اتخاذ یک رویکرد پدیدارشناختی، داده های توصیفی، اهمیت فضای فروشگاه، قیمت و کیفیت ادراک شده، انتخاب محصول و خدمات ارزش افزوده را به عنوان نشانه بیرونی شناخته شد.
نان و هیو (۲۰۰۷)، در مقاله­ای با عنوان “مسئولیت اجتماعی شرکت­ها: نظریه چشم انداز شرکت"، مدل عرضه و تقاضای مسئولیت اجتماعی شرکت را بررسی کردند. در این مطالعه فرض شد که سطح مسئولیت اجتماعی شرکت به اندازه شرکت، میزان تنوع محصولات، فعالیت­های تحقیق و توسعه، تبلیغات، فروش دولت، درآمد مصرف ­کننده، شرایط بازار کار و مرحله چرخه عمر صنعت بستگی دارد. نتایج این تحقیق نشان داد که مدیران می­توانند سطح مطلوب مسئولیت اجتماعی شرکت را از طریق تجزیه و تحلیل هزینه – سود تعیین کنند و همینطور نتایج نشان داد که بین CSR و عملکرد مالی شرکت رابطه­ای وجود ندارد.
نتمی یر و همکاران (۲۰۰۴)، مدل ارزش ویژه برند مبتنی بر مشتری را با ارتقاء مدل آکر ارائه نمودند. این تیم برای اندازه ­گیری ارزش ویژه برند مدلی دو بعدی را ارائه نمودند: وجوه اولیه تاثیرگذار بر ارزش ویژه برند و پیوندهای مرتبط با نام و نشان تجاری. هر یک از این دو بعد دارای شاخصه­هایی هستند که در جهت ایجاد میل به خرید و در نهایت انجام خرید تاثیرگذار هستند.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

سانکار و باتاچاری (۲۰۰۱) در پژوهش خود در پاسخ به این پرسش که آیا مسئولیت اجتماعی شرکت بر رفتار خرید مصرف­ کنندگان تأثیرگذار است، به برسی این موضوع پرداخت که اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت؛ چه زمانی، چگونه و برای چه کسی عمل می­ کند. نتایج تحقیق نشان داد که هر دو عامل فاکتورهای خاص شرکت (مسئولیت اجتماعی شرکت ها مسائل مربوط به شرکت را انتخاب و بر روی کیفیت محصولات آن تمرکز کنند) و فاکتورهای خاص فردی (مانند حمایت شخصی مصرف کنندگان از مسائل مسئولیت اجتماعی شرکت­ها و اعتقادات کلی آنها در مورد مسئولیت اجتماعی شرکت­ها) بعنوان تعدیلگر کلیدی پاسخ مصرف­ کنندگان به مسئولیت اجتماعی شرکت است. همچنین نتایج تحقیق نقش واسطه ادراک مصرف­ کنندگان از تجانس بین ویژگی­های شخصی خود و شرکت را در واکنش خود به فعالیت­های CSR نشان داد. همچنین محققان این پژوهش دریافتند که اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت تحت شرایط خاصی می ­تواند قصد خرید مصرف­ کنندگان از محصولات شرکت را کاهش دهد.
یو و همکاران (۲۰۰۰) بر اساس مفهوم آکر، مدل فرآیندی ایجاد ارزش برند را که به طور سیستماتیک رابطه میان تلاش­ های بازاریابی، ابعاد ارزش برند و ارزش برند را بررسی می­ کند، خلق کردند. مدل آنها بسطی بر طرح پیشنهادی آکر بود که نشان داده بود فعالیت­های بازاریابی تأثیرات مهمی بر ابعاد ارزش برند دارند که این به نوبه خود ارزش را ایجاد و تقویت می­ کند. بنابراین رابطه بین فعالیت­های بازاریابی و ارزش برند بوسیله این ابعاد تبیین می­گردد. همچنین فرض می­ شود که روابط مهمی میان خود ابعاد وجود دارد. مدل سه محقق بر مبنای چارچوب مفهومی ارزش برند ساخته شده بود. این مطالعه به عنوان یکی از اولین فعالیت­ها در نوع خودش، یک نقطه شروع خوبی را برای تحقیقات بعدی در ارتباط با روابط بین فعالیت‌های بازاریابی و ارزش برند ارائه کرد.
لسیگ^[۶۰] (۱۹۷۳) روابط بین تصویرذهنی فروشگاه و میزان وفاداری به فروشگاه را بررسی کرد. نتایج تحقیق او نشان داد که وفاداری به فروشگاه ازطریق اطلاعات تصویرذهنی مشتریان از فروشگاه پیش ­بینی می­ شود.
پژوهشی که توسط تریاندیس (۱۹۷۱) انجام شده نشان می­دهد که در دیدگاه چند بعدی اثر متقابل بین احساسات، شناخت و تلاش برای شکل­ گیری نگرش با اهمیت است. پیتر و السن بیان می­ کنند که معمولاً در پژوهـش­های جدیدتر نگرش بر طبق مفهـوم یک بعدی تأیید می­ شود. به علاوه به نظر می­رسد شناخت و تلاش مرتبط با نگرش هستند اما بخشی از مفهوم آن محسوب نمی شوند. برطبق گفته­های پیتر و السن (۲۰۰۸) شناخت و رفتار ارتباط تنگاتنگی با نگرش­ها دارند (فریمن، ۲۰۱۰).
جدول ۲-۱ خلاصه پیشینه تحقیق داخلی و خارجی

شرکت­هایی که جزء شرکتهای زیان ده محسوب می­شوند.

۵۵

فیلتر

شرکت­هایی که بعد از ١/١/١٣٨۷ در بورس اوراق بهادار پذیرفته­شده، یا قبل از ٢٩/١٢/١٣۹۱ از تابلوی بورس خارج شده ­اند و یا اطلاعات آنها در دسترس نبوده است.

۱۶۴

فیلتر

جمع شرکت­های حذف شده از جامعه آماری

۴۳۹

کل فیلتر

جمع شرکت­های عضو نمونه ی آماری

۶۲

مانده

۳-۵ روش های تجزیه و تحلیل داده ­های پژوهش
۳-۵-۱ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
به منظور تعیین ارتباط بین متغیرهای تحقیق با توجه به نوع رابطه بین متغیرها، از آزمون­های همبستگی استفاده شده است. لازم به ذکر می­باشد، که برای آزمون نرمال بودن داده ­ها از آزمون کولموگرف - اسمیرنوف استفاده گردیده است، تا بدین وسیله شرط نرمال بودن داده ­ها را آزمون نموده و سپس به سایر تحلیل­ها پرداخته شود. شایان ذکر است که در تمامی حالات آزمون­های آماری در سطح معنی­داری ۹۵ درصد یا p-value= ^./_.۹۵ انجام گرفته است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۵-۲ مفهوم سطح معنی­داری^[۴۵]
مفهوم سطح معنی­داری، که به اختصار آن را با sig نشان می­دهیم، میزان خطایی است که در رد فرضیه صفر (H₀) مرتکب می­شویم. Sig بهp- value نیز معروف است. هر چه مقدار sig کمتر باشد، رد فرضیه صفر ساده­تر می­ شود. آلفا ) سطح خطایی است که محقق در نظر می­گیرد(که معمولا ۵ درصد است ). به طور کلی می­توان گفت: اگر sig باشد آنگاه فرض H₀ رد می­ شود و ادعای پژوهش­گر (H₁) پذیرفته می­ شود و اگر sig≥ باشد فرض H₀ پذیرفته شده و فرض H₁ رد می­ شود.
۳-۵-۳ مفهوم ضریب همبستگی ®
ضریب همبستگی ابزاری آماری برای تعیین نوع و درجه رابطه­ یک متغیر کمی با متغیر کمی دیگر می­باشد . ضریب همبستگی، یکی از معیارهای مورد استفاده در تعیین نوع همبستگی دو متغیر است. ضریب همبستگی شدت رابطه و همچنین نوع رابطه( مستقیم یا معکوس) را نشان می­دهد. این ضریب بین ۱ تا۱- است و در صورت عدم وجود رابطه بین دو متغیر مقدار این ضریب صفر می­باشد.
ضریب همبستگی دو متغیر تصادفی به صورت زیر تعریف می­ شود :
Corr (X,Y)
که در آن corr نماد معمول برای همبستگی پیرسون و نماد انحراف معیار می­باشد.
زمانی که با تغییر یک متغیر، متغیر دیگر هم تغییر کند، می­گوییم بین دو متغیر همبستگی وجود دارد. توجه داشته باشیم که همبستگی با وابستگی تفاوت دارد. انواع همبستگی را می­توان در چهار حالت دسته­بندی نمود که عبارتند از :
حالت اول: با افزایش X ، Y افزایش می­یابد و آهنگ افزایش (تغییر) یکسان است، در این حالت رابطه خطی است و نیمساز تشکیل می­دهد و مقدار ضریب همبستگی برابر یک است.
حالت دوم: با افزایش X ، Y افزایش می­یابد و آهنگ تغییر نابرابر است. در این حالت مقدار ضریب همبستگی بین صفر و یک است. این نوع همبستگی را همبستگی مستقیم وناقص می­گویند.
حالت سوم: با افزایش X ، Y کاهش می­یابد وآهنگ تغییر برابر است. در این حالت رابطه معکوس و کامل است و مقدار ضریب همبستگی برابر ۱- می­باشد.
حالت چهارم: با افزایش X ، Y کاهش می­یابد و آهنگ تغییر نابرابر می­باشد. در این حالت رابطه معکوس ناقص و مقدار ضریب همبستگی بین ۱- و صفر می باشد.
در کل ضریب همبستگی براساس سطح اندازه ­گیری متغیرهای ما فرق می­ کند.
سطوح سنجش عبارتند از سطوح اسمی، فاصله­ای، ترتیبی و نسبی (مردان نیا، ۱۳۹۱).
فصل چهارم :
تجزیه و تحلیل داده ­های پژوهش
۴-۱ مقدمه
داده ­های جمع­آوری شده، اعداد و ارقامی بدون معنی می­باشند که از آمار برای معنی­دار کردن آنها به منظور تعیین اهداف پژوهش­ها و تحقیقات کمک گرفته می­ شود. تجزیه و تحلیل اطلاعات به عنوان بخشی از فرایند روش تحقیق علمی یکی از پایه­ های اصلی هر مطالعه و پژوهش به شمار می­رود که به وسیله­ آن کلیه­ فعالیت­های پژوهشی تا رسیدن به یک نتیجه، کنترل و هدایت می­شوند. به عبارتی در این بخش، پژوهشگر برای پاسخ­گویی به مسئله تدوین شده و یا تصمیم ­گیری در مورد رد یا تأیید فرضیه یا فرضیاتی که برای تحقیق در نظر گرفته است، از روش های مختلف تجزیه و تحلیل استفاده می­ کند. لذا ذکر این نکته ضروری است، که تجزیه و تحلیل داده ­های بدست آمده به تنهایی برای یافتن پاسخ پرسش­های پژوهش کافی نیست، بلکه تعبیر و تفسیر این نتایج نیز به نوبه­ی خود از اهمیت بسزایی برخوردار می­باشد. لذا ابتدا باید داده ­ها را تجزیه و تحلیل نمود و سپس نتایج این تجزیه و تحلیل را مورد تعبیر و تفسیر قرار داد (نجفی، ۱۳۹۱).
اطلاعات لازم برای این پژوهش از صورت­های مالی شرکت­ها و نرم­ افزار ره­آورد نوین جمع آوری شده است. این اطلاعات پس از انجام حذف سیستماتیک(فیلترینگ) و بدست آوردن جامعه آماری مورد نظر که شامل ۶۲ شرکت می­باشد و در دوره زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۲ محاسبه و دسته­بندی گردید، سپس با اعمال آزمون­های آماری مناسب با توجه به فرضیات تحقیق، فرایند تجزیه و تحلیل داده ­ها انجام گردید و در نهایت نتایج گرد آوری شده و تجزیه و تحلیل­های صورت گرفته داده ­ها برمبنای استنباط آماری و به کمک فنون آماری مناسب، به منظور تأیید یا رد فرضیه ­های تحقیق ارائه گردید. در این بخش به منظور توصیف ویژگی­های نمونه، ابتدا داده ­های جمع­آوری شده با بهره گرفتن از شاخص­ های آمار توصیفی خلاصه و طبقه ­بندی شدند سپس با بهره گرفتن از آزمون کولموگروف – اسمیرنوف آزمون نرمال بودن یا نبودن جامعه آماری انجام شد و در نهایت به دلیل نرمال نبودن جامعه آماری از آزمون اسپیرمن جهت آزمون فرضیات پژوهش استفاده گردید.
۴-۲ تخمین برآورد OLS برای تعیین ضرایب اقلام تعهدی اختیاری
برای تعیین ضرایب اقلام تعهدی اختیاری با بهره گرفتن از نرم افزار Eviewsورژن ۶ استفاده شده است. ابتدا شرکت­های فیلتر شده به تفکیک صنایع به ۷ صنعت خودرو و ساخت قطعات، ساخت محصولات فلزی، فلزات اساسی، محصولات شیمیایی، محصولات غذایی و آشامیدنی بجز قند و شکر، مواد و محصولات دارویی و سایر، از مدل تعدیل شده جونز ( دچاو و دیگران^[۴۶]) به منظور به دست آوردن اقلام تعهدی اختیاری استفاده شده است. لازم به ذکر است، صنایع قند و شکر، محصولات کانی غیرفلزی، لاستیک و پلاستیک، ماشین آلات دستگاه های برقی، محصولات کاغذی و منسوجات به دلیل کم بودن تعداد نمونه ها در یک گروه و با عنوان سایر طبقه بندی شده اند.
پس از گروه بندی نمونه ها و تفکیک آن ها به صنعت، ابتدا ، مجموع اقلام تعهدی را از روش زیر و با توجه به اطلاعات موجود محاسبه می‌کنیم:
که:
TA : جمعکلاقلامتعهدی
: NIمعرفسودخالصقبلازاقلامغیرمترقبه،

به طور کلی، برخورد با مانع در راه رسیدن به هدف، ممکن است برخی واکنش­های هیجانی منفی را ایجاد کند؛ اما این واکنش­ها در همۀ افراد، یکسان نیست و افراد دارای امید زیاد، هنگام برخورد با موانع، به دلیل ایجاد راه­های جایگزین برای رسیدن به هدف، پاسخ­های هیجانی سازگارتری می­ دهند؛ همچنین هنگام نبود امکان برای دست­یابی به هدف اصلی، از هدف­های جایگزین استفاده می­ کنند. آن ها در هر یک از حیطه­های زندگی خود، چندین هدف را مشخص می­ کنند و به این ترتیب، هنگام رویارویی با مانع می­توانند انعطاف­پذیر باشند و به دنبال هدفی دیگر بروند یا بر دیگر حیطه­های زندگی خود تأکید کنند؛ در حالی که افراد دارای امید کم، به روشنی نمی­دانند چطور باید به هدف­های خود برسند و هنگام رویارویی با موانع چگونه عمل کنند. در واقع، افراد امیدوار در نتیجۀ تجربه کردن سختی­ها، به این باور رسیده ­اند که می­توانند خود را با مشکلات و کاستی­های بالقوه وفق دهند(علاءالدینی، ۱۳۸۷).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

هنگام رویارویی با موانع، افراد از مرحله­های روا نشناختی خاصی می­گذرند که در همۀ انسان­ها، طبق الگویی خاص ایجاد نمی­شوند؛ اما به طور کلی، فرد از امید به سمت خشم، از خشم به سمت ناامیدی و از ناامیدی به سمت بی احساسی پیش می­رود(اسنایدر، ۲۰۰۲).
مراحل نا امیدی
به نظر می رسد که نا امیدی نیز یک اتفاق نیست بلکه یک فرایند است. یعنی از جایی شروع می­ شود و به نا امیدی ختم می­ شود. تشخیص بین مراحل روانشناختی که فرد بدان طریق می ­تواند هنگامی که تفکر هدفمندش با مانع برخورد می­ کند، پیش برود بسیار مهم است. همان طور که گفته شد موانع قادرند که پاسخ­های هیجانی منفی ایجاد کنند. این مراحل درباره تمام افراد محدود به الگوی خاصی نمی­ شود؛ اما به طور کلی آن­ها از امید به سمت غضب، از غضب به سمت یاس، و از یأس به سمت بی تفاوتی پیش می­روند(اسنایدر، ۲۰۰۲).
الف) غضب
وقتی شخصی شدیداً عصبانی می­ شود که اولین واکنش به موقعی است که با منع بزرگی برخورد کرده است، هنوز انرژی دارد و سعی می کند اهداف دیگر را دنبال کند(البته این واکنش لزوماً عاطفی نیست). مردم اغلب هنگامی که غضبناک­اند اعمال تکانشی، خودشکن، و بدجوری را مرتکب می شوند.
ب)یأس
هنگام یأس، که قدم بعدی در این پیشروی فرضی است، فرد هنوز روی هدف مسدود شده متمرکز است. اما درباره غلبه بر مانع یا موانع مربوط احساس عجز می­ کند. براون و هریس^[۱۳۳] (۱۹۷۸) به طور واضح و مختصر یأس را به صورت، «اوه، بازم یه چیز دیگه»، توصیف می­ کنند. با این حال، در افرادی که یأس را تجربه می­ کنند، تفاوت­هایی وجود دارد. برای مثال، بعضی افراد با وقایع ظاهراً بی ضرر مانند گم کردن کلید یا ناتوانی از پیروز شدن در بحث با همسرشان فوراً مأیوس می­شوند. همین طور، بعضی از مردم به ویژه مشکلات را پیچیده تصور می­ کنند که به نوبه خود بیشتر احساس ناشایستی می­ کنند و منابع روانشناختی­شان را از دست می­ دهند. به علاوه، به اعتقاد براون و هریس (۱۹۷۸) مردم ممکن است به دلیل فقدان آگاهی یا اطلاع از اینکه چگونه مشکلات را حل کنند، در یأس و نومیدی بلغزند (به نقل از بهاری، ‌۱۳۸۹).
ج) بی تفاوتی
سرانجام، اشخاص زمانی که شکست خود را تصدیق می­ کنند و دست از تعقیب اهداف می­کشند، بی تفاوت می­شوند. بی ­تفاوتی، به صورت «فقدان علاقه یا توجه، به ویژه به موضوعات دارای اهمیت کلی است» (پایکت و همکاران^[۱۳۴]، ۱۹۹۷). بی تفاوتی، فقدان هیجان یا احساس یا منفعل بودن توصیف می­ شود. این یک حالت نباتی و عاری از توجه است که شخص حس رشد مداوم خود را از دست می­دهد و موجب دلواپسی نزدیکانش می­ شود(به نقل از اسنایدر، ۲۰۰۲).

این که چه کسی این مراحل را از امید تا بی تفاوتی طی می کند، به سطح امید اختیاری و نیز به ماهیت هدفی که مسدود شده، بستگی دارد. برای نمونه وقتی تصور می­ شود که هدف مهمی مسدود شده، که اهداف مکرراً با مانع مواجه می­شوند یا اهمیت موانع بسیار زیاد است، شخص هرگونه تعیین هدف را نادیده می­گیرد. برای مثال، پیتمن و پتیمن^[۱۳۵] (۱۹۷۹) پی بردند که وقتی شرکت کننده ها فقط دو بار در یک تکلیف شکست می خوردند عملکرد آن­ها بعدها بهتر می شد، اماوقتی شش بار در یک تکلیف شکست می خوردند، عملکرد آنها به طرز چشمگیری تحلیل می­رفت. باید خاطر نشان کرد برای اشخاص آسیب پذیرتر حتی یکبار شکست در انجام کاری می ­تواند در آن­ها این تصور را به وجود آورد که ادامه دادن به آن کار ناممکن است، در نتیجه انگیزش آن­ها برای هرگونه تکلیف جدید کمتر می­ شود (به نقل از بهاری، ‌۱۳۸۹).
۲- تاب­آوری
هسته مرکزی سازه تاب­آوری را این پیش فرض تشکیل می دهد که فطرتی زیست شناختی برای رشد و کمال در هر انسان وجود دارد (برای نمونه طبیعت خود اصلاح­گری ارگانیسم انسانی) که به طور طبیعی و در شرایط معین محیطی می تواند آشکار شود. به باور ماستن^[۱۳۶] (۲۰۰۱) هنگامی که فاجعه از سر بگذرد و نیاز های اولیه انسانی تأمین گردد، آن گاه تاب­آوری به ظهور می­رسد. در نتیجه فرایند تاب آوری، اثرات ناگوار، اصلاح یا تعدیل می­شوند و یا حتی ناپدید می­گردند (به نقل از رحیمیان و اصغرنژاد، ۱۳۸۷).
به طور کلی واژه تاب آوری به عوامل و فرایندهایی اطلاق می­ شود که خط سیر رشدی را از خطر گرفتاری به رفتارهای مشکل­زا و آسیب روانشناختی محافظت کرده و علی­رغم وجود شرایط ناگوار به پیامدهای سازگارانه منتهی می­ شود( محمدی و همکاران، ۱۳۸۵).

البته تاب­آوری، تنها پایداری در برابر آسیب ها یا شرایط تهدید کننده نیست و حالتی انفعالی در رویارویی با شرایط خطرناک نمی ­باشد، بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط پیرامونی خود است .
از این رو، تاب­آوری جایگاه ویژه­ای در حوضه­های روانشناسی تحول و بهداشت روانی یافته است. گارمزی^[۱۳۷] و ماستن (۱۹۹۱) تاب آوری را “یک فرایند، توانایی، یا پیامد سازگاری موفقیت آمیز با شرایط تهدید کننده” تعریف نموده ­اند. به بیان دیگر تاب آوری، سازگاری مثبت در واکنش به شرایط ناگوار است (والر^[۱۳۸]، ۲۰۰۱، به نقل از سامانی و همکاران، ۱۳۸۶).
همچنین، زیمبرمن و ارونکومار^[۱۳۹] (۱۹۹۴) تاب آوری را به عنوان توانایی بازگشت به حالت اولیه پس از دشواری یا آن عوامل و فرایندهایی که مسیر مخاطره به رفتار مشکل یا آسیب­شناسی را قطع می­ کند و بدان وسیله حتی در حضور شرایط چالش ­برانگیز و تهدید کننده به پیامدهای سازگارانه منجر می شود، توصیف می­ کنند(به نقل از علاء الدینی، ۱۳۸۷).
از طرفی، ورنر^[۱۴۰] و اسمیت^[۱۴۱] (۱۹۹۲) تاب­آوری را ساز و کار ذاتی خود اصلاح­گری انسان می­دانند. افزون بر آن به باور ورنر (۱۹۹۷) تاب­­آوری صرف نظر از خطرات تهدید کننده، عاملی بالقوه در همه افراد برای تغییر است (به نقل از رحیمیان و اصغرنژاد، ۱۳۸۷). به عبارت دیگر می توان گفت تاب­آوری، توانمندی فرد در برقراری تعادل زیستی- روانی، در شرایط خطرناک است (کانر و دیویدسون^[۱۴۲]، ۲۰۰۳، به نقل از سامانی و همکاران، ۱۳۸۶).
به طور کلی می توان گفت تاب آوری بیانگر ظرفیت افراد برای سالم ماندن و مقاومت و تحمل در شرایط سخت و پر خطر است که فرد نه تنها بر آن شرایط فائق می ­آید، بلکه طی آن و با وجود آن قوی­تر نیز می­گردد (فولادچنگ و موسوی، ۱۳۸۷).
ویژگی های افراد تاب آور
۱- احساس ارزشمندی: پذیرفتن خود به عنوان فردی ارزشمند،‌ و احترام قایل شدن برای خود و توانایی­هایشان، بی قید و شرط دوست داشتن و سعی در شناخت نقاط مثبت خود و پرورش دادن آن­ها و از طرف دیگر شناخت نقاط ضعف خود و کتمان نکردن آن­ها از ویژگی­های افراد تاب­آور می­باشد. علاوه بر آن این افراد سعی می­ کنند که نارسایی­ها را با واقع بینی بر طرف کرده و در غیر این صورت با این ویژگی­ها کنار می­آیند.
۲- مهارت در حل مسئله: افراد تاب آور ذهنیتی تحلیلی- انتقادی نسبت به توانایی­های خود و شرایط موجود دارند، در مقابل شرایط مختلف انعطاف پذیرند و توانایی شگفت انگیزی درباره پیدا کردن راه حل­های مختلف درباره یک موقعیت یا مسأله خاص دارند. همچنین توانایی ویژه­ای در تجزیه و تحلیل واقع بینانه مشکلات شخصی و پیدا کردن راه حل­های فوری و راهبردهای دراز مدت برای حل و فصل مشکلاتی که به آسانی و سریع حل نمی­شوند را دارا هستند.
۳- کفایت اجتماعی: این دسته از افراد مهارت­ های ارتباط با دیگران را خیلی خوب آموخته­اند.آن­ها می­توانند در شرایط سخت هم، شوخ طبعی خودشان را حفظ کنند، می­توانند با دیگران صمیمی شوند و در مواقع بحرانی از حمایت اجتماعی دیگران بهره ببرند؛ ضمن اینکه این گونه آدم­ها می­توانند سنگ صبور خوبی باشند، وقتی برایشان حرف می­زنید خوب گوش می­ دهند و خودشان را جای شما می­گذارند. در ضمن آن­ها طیف وسیعی از مهارت ­ها و راهبردهای اجتماعی شامل مهارت­ های گفتگو، جرأت­مندی، آمادگی برای گوش دادن به دیگران و احترام گذاشتن به احساسات و عقاید دیگران که در تعاملات اجتماعی بسیار مهم است را دارا هستند.
۴- خوش بینی: افراد تاب­آور اعتقاد راسخ به این دارند که آینده می ­تواند بهتر باشد. همچنین،‌ احساس امید و هدفمندی و باور به اینکه می­توانند زندگی و آینده خود را کنترل کنند و موانع احتمالی نمی­تواند آنها را متوقف سازد، از ویژگی چنین افرادی است.
۵- همدلی : تاب­آورها، دارای توانایی برقراری رابطه توأم با احترام متقابل با دیگران هستند که موجب به هم پیوستگی اجتماعی یعنی احساس تعلق به افراد، گروه­ ها و نهادهای اجتماعی می­ شود(ماستن و همکاران^[۱۴۳]، ۱۹۹۹).
در مجموع، لوتانز و همکاران(۲۰۰۷) معتقدند که افراد تاب­آور، دارای این ویژگی­ها هستند:

1. 1. واقعیت­های زندگی را به سهولت می‌پذیرند.

1. 1. ایمان دارند که زندگی پرمعنا است (این باور معمولاً به وسیله ارزش­های آن­ها حمایت می­ شود).

1. 1. دارای توانایی­های چشمگیری برای وفق دادن سریع خود با تغییرات بزرگ هستند.

مدل­های تاب­آوری
الف) مدل تاب آوری کامپفر
چارچوب تاب­آوری کامپفر^[۱۴۴] (۱۹۹۹) یک مدل تبادلی تاب­آوری است، و شامل «هم سازه فرایند و هم سازه پیامد» است (گلانز و جانسون^[۱۴۵]، ۱۹۹۹). این مدل تا اندازه­ای بر ماهیت تعاملی محتوای محیطی و تاب آوری درونی (فرایند تبادلی محیطی-شخص)، و عوامل تاب­آوری درونی و پیامدهای انسجام مجدد (فرایندهای تاب­آوری) گرایش یافته است. فرایندهای تاب­آوری شامل فرایندهای منحصر به فرد کنار آمدن است که از طریق مواجهه­های قبلی فرد با چالش و استرسورها آموخته شده اند. فریدمن^[۱۴۶] (۲۰۰۲)، ‌این فرایند را «سرچشمه تاب­آوری» نامیده است(به نقل از کردمیرزا نیکوزاده، ۱۳۸۸).
متغیرهای این مدل به شرح زیر است(کردمیرزا نیکوزاده، ۱۳۸۸):

1. 1. استرسورها، مثل: مشکلات اقتصادی و شغل.

1. 1. عوامل خطرآفرین محیطی، مثل: فقدان حمایت اجتماعی، منابع اقتصادی محدود یا فرصت­های شغلی محدود، تعارض با همسر، یا داشتن فرزندانی که در رشد زندگی اجتماعی بازداری شده ­اند.

1. 1. عوامل حفاظتی محیطی، مثل: شبکه حمایتی اجتماعی، امنیت شغلی، فرصت­های شغلی یا آموزشی و پذیرش کمک حرفه­ای.

1. 1. فرایندهای تبادلی محیط-شخص، مثل: ادراک شخص از وابستگی به مواد، قاب­دهی مجدد وابستگی به مواد و تغییر محیطی.

1. 1. عوامل شناختی، مثل: قابلیت حل مسئله، بینش، عزت نفس، ظرفیت برای یادگیری توانایی شخص برای قاب­دهی مجدد تجربه وابستگی به مواد.

1. 1. عوامل هیجانی، مثل: همدردی، حس شوخ طبعی، و توانایی برای بازسازی عزت نفس.

1. 1. عوامل معنوی، مثل: حس غایت، توانایی برای رؤیا، و مرجع کنترل درونی.

1. 1. مهارت­ های رفتاری، مثل: ارتباط مؤثر، مهارت­ های اجتماعی، انعطاف­پذیری، و بهزیستی جسمانی.

کامپفر(۱۹۹۹) باور داشت که تاب آوری، بازگشت به تعادل اولیه یا رسیدن به تعادل سطح بالا (در شرایط تهدید کننده) است، و از این رو سازگاری موفق در زندگی را فراهم می­ کند. بنابراین افراد با سطح تاب آوری بالا، بیشتر احتمال دارد که احساسات مثبت را تجربه کنند، سطح بالاتری از اعتماد به نفس دارند و سازگاری روانشناختی بهتری نیز نسبت به افراد دارای تاب آوری پایین، دارند. همچنین بیان می­ کند که افراد دارای تاب آوری پایین زمان روبرو شدن با پیشامدهای پر استرس، برخوردهای خشک و بدون انعطاف ازخود نشان می­ دهند و تمایل دارند از روش­های قبلی برای مقابله استفاده کنند، و بسیار آشفته می­شوند. در عین حال کامپفر به این نکته نیز اشاره می­نماید که سازگاری مثبت با زندگی، هم می ­تواند پیامد تاب­آوری به شمار رود و هم به عنوان پیش­آیند، سطح بالاتری از تاب­آوری را سبب شود. وی این مسئله را ناشی از پیچیدگی تعریف و نگاه فرآیندی به تاب­آوری می­داند (ووک^[۱۴۷] و همکاران، ۲۰۰۷).
ب) مدل تاب­آوری اورال و همکاران
بر طبق مدل های ارائه شده از سوی اورال، آتروس و پاولسن^[۱۴۸] (۲۰۰۶) سه حوزه عملکردی برای تاب آوری تعریف و بر آنها تمرکز شده است.

قانون آیین دادرسی کیفری (مصوب ۱۳۹۲) پس از فراز و فرودهای بسیار، سرانجام در تاریخ ۱۹/۱۱/۱۳۹۰ به تصویب مجلس شورای اسلامی و در تاریخ ۲۶/۱۲/۱۳۹۲ به تایید شورای نگهبان رسید که در ماده ۱ آن، آیین دادرسی کیفری را « مجموعه مقررات و قواعدی که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رای، طرق اعتراض به آراء، اجرای آراء، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضایی و ضابطان دادگستری ورعایت حقوق متهم، بزهدیده و جامعه وضع » تعریف نموده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

این تعریف در مقایسه با تعریف سابق آیین دادرسی کیفری، مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸، که بیان می‌کرد، «آئین دادرسی کیفری اصول و مقرراتی است که برای کشف و تحقیق جرایم و تعقیب مجرمان و نحوه رسیدگی و صدور رای و تجدید نظر و اجرای احکام و تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضایی» گام‌ها و نقاط مثبت بسیاری دارند که تصریح به انجام میانجیگری و صلح میان طرفین است یکی از همین گام‌های مثبت است. سازکاری که در ساختار مواد ۷۹، ۸۰، ۸۱ و ۸۲ پیش شده است و مراجع قضایی را مکلف کرده است که به منظور دست یافتن به صلح و سازش میان طرفین اختلاف، از راهکارهایی همچون میانجیگری، تعویق تعقیب، تعلیق تعقیب و بایگانی کردن پرونده استفاده نمایند^[۱۵۷].
در این میان یکی از مهمترین ابزار های قانونگذار برای رسیدن به صلح میان بزهدیده و بزهکار، میانجیگری است و همانگونه که در فصل نخست اشاره شد دارای رویکردها و انواع مختلفی همچون میانجیگری کیفری، خانوادگی، تجاری وغیره می باشد که عدم ذکر قانونگذار به نوع میانجیگری، خود نشان از بینش قانونگذار در این زمینه داشته است که در پی میانجیگری در سطوح مختلف اختلافات بوده است.
به این ترتیب می‌توان دریافت که قانون‌گذار ایران میانجیگری را به عنوان یکی از روش‌های حل و فصل دعوا و اختلاف لحاظ نموده است و همچنین در ماده ۸۳ بیان شده است که «نتیجه میانجیگری به صورت مشروح و با ذکر ادله آنان طی صورت مجلسی که به میانجیگر و طرفین می‌رسد، برای بررسی و تائید و اقدامات بعدی حسب مورد نزد مقام قضایی ارسال می‌شود، در صورت حصولی توافق، ذکر تعهدات طرفین و چگونگی انجام آنهادر صورت مجلس الزامی است»
در ذیل به بررسی میانجیگری ماده ۸۲ می‌پردازیم.
گفتار نخست: اصول میانجیگری
میانجیگری مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری از حیث ساختار و تشکیلات اداری دارای ۳ اصل مهم می‌باشد؛ مقتضی بودن (مناسب بودن) تعقیب، بزهدیده مدار بودن و اختیاری بودن . که این ویژگی‌ها از بسیاری جهات به نظام میانجیگری موجود در قانون آیین دادرسی کیفری فرانسه (که به فراخور مباحث اشاره خواهد شد) شبیه می‌باشد در ذیل به مختصات این ویژگی‌ها پرداخته و در یک نظام تطبیقی آن را بررسی می‌نماییم.
الف. اقتضاء داشتن تعقیب
منظور از موقعیت داشتن تعقیب در میانجیگری مفید تشخیص دادن تعقیب و اختیاری بودن آن از سوی مقام قضایی است. این اندیشه که در نیمه دوم قرن بیستم و تحت تاثیر اندیشه‌های دفاع اجتماعی نوین به رهبری مارک آنسل شکل گرفت حقوق‌دانان را مجاب نمود که به منظور بازپذیری^[۱۵۸] مجرم می‌توان در مواقعی از تعقیب بزهکار تحت شرایطی خودداری نمود^[۱۵۹] و از این طریق به احیاء و کمک به بازپروری مجرمانی که برای نخستین بار مرتکب جرم شده‌اند (به خصوص نوجوانان و جوانان) کمک نمود.
و در همین راستا بود که کمیته عدالت جوانان و پیشگیری از جرم در بند ۱-۵ قطعنامه غیرالزام‌آوری که در سال ۱۹۹۰ تحت عنوان «تصمیمات مقدم بر رسیدگی دادگاه» تصویب نمود، مقرر داشت که «پلیس دادسرا یا سایر مقامات مسئول عدالت کیفری، در صورت مصلحت و آنگاه که این امر با نظام حقوقی آنان مانعه‌الجمع نباشد باید مجاز شناخته شوند تا در مواردی که توسل به تعقیب قضایی برای حمایت از جامعه، پیشگیری از ارتکاب جرم یا ترفیع احترام قانون یا حقوق زیان‌دیدگان از جرم ضروری نباشد، از تعقیب خودداری می‌کنند. هر نظام حقوقی ضوابط خود را در زمینه ضرورت تعقیب و یا انصراف از آن مشخص خواهد کرد^[۱۶۰]»
این اصل در کنار اصل قانونی بودن تعقیب از اصول مهم نظام‌های آیین دادرسی محسوب می‌شود به گونه ای که در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری مقنن به مقام قضایی این اختیار را داده است که در جرایم تعزیری درجه شش، هفت و هشت که مجازات آنها قابل تعلیق است، بتواند به درخواست متهم به وی مهلت بدهد تا برای تحصیل گذشت شاکی اقدام نماید.
قانونگذار در ماده ۸۲ و همچنین در ماده ۸۱ قانون مذکور صراحتاً حق اختیار موقوفی تعقیب را در قالب عبارت «مقام قضایی می‌تواند» مورد تاکید قرار داده است و در آن به مقام قضایی «بازپرس و دادستان» این اختیار را داده است که از این حق خود در صورت حصول شرایطی استفاده نمایند.
ب. اختیاری بودن ارجاع به میانجیگری
اصل مشارکت اختیاری در میانجیگری پیش‌زمینه و پیش شرط لازم برای هر نوع میانجیگری کیفری بوده و بدون آن امکان موفقیب فرایند میانجیگری‌ از بین خواهد رفت، این اصل ممتاز میان فرآیندهای عدالت ترمیمی با فرآیندهای رسمی رسیدگی کیفری است و در آن حق انتخاب به بزهدیده و بزهکار واگذار شده است. در بند پ ماده ۱۳ اصول اساسی استفاده از برنامه‌های عدالت ترمیمی در امور کیفری مقدر می‌دارد که «هیچ یک از بزهدیده و بزهکار نباید با روش‌های غیرمنصفانه به شرکت در فرایند ترمیمی یا پذیرفتن برآیندهای ترمیمی مجبور یا وارد شوند.»^[۱۶۱]
در بند ۲ ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفریذکر شده است که «مقام قضایی می‌تواند برای حصول سازش بین طرفین، موضوع را با توافق آنها … برای میانجیگری ارجاع دهد.» تصریح شرط قانونگذار به توافق طرفین برای ارجاع به میانجیگری، دلالت بر رعایت اصل اختیاری بودن ارجاع به میانجیگری، که از اصول پایه و اساسی آن است، می‌باشد. این اصل تنها در مرحله ارجاع به میانجیگری رعایت نمی‌شود بلکه قانونگذار مقام قضایی را مکلف نموده است تا در صورت توافق طرفین به منظور پرداخت خسارت یا جبران زیان، به این توافق احترام گذاشته و تعقیب را متوقف نماید.
ج. اعتبار توافقات
اصل اعتبار توافقات بدین معناست که در صورتی که پرونده کیفری با شرایط قانونی و توسط مقامات صالح قانونی به میانجیگری احاله شود و بین طرفین توافقات دوطرفه قانونی حاصل شود، این توافقات نسبت به طرفین و مقامات دستگاه عدالت کیفری معتبر خواهد بود.^[۱۶۲]
قانونگذار در ماده ۸۲ بیان نموده است که در صورت توافق بین طرفین اگر جرم از جرایم قابل گذشت باشد، مقام قضایی قرار موقوفی تعقیب صادر می‌کند و در صورتی که از جرایم غیرقابل گذشت باشد در صورت حصول شرایطی (فقدان سابقه محکومیت موثر کیفری، اخذ موافقت متهم) تعقیب وی را معلق می‌کند. که در واقع می‌توان بیان نمود که توافقات طرفین برای حصول سازش در قالب صدور قرارهای موقوفی تعقیب و تعلیق تعصب اعتبار پیدا می کند.
در ماده ۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است که “نتیجه میانجیگری به صورت مشروح و با ذکر ادله آن طی صورت مجلسی که به امضای میانجی‌گر و طرفین می‌رسد، برای بررسی و تائید و اقدامات بعدی حسب مورد نقد مقام قضایی مربوط ارسال می‌شود. در صورت حصول توافق، ذکر تعهدات طرفین و چگونگی انجام آنها در صورت مجلس الزامی است”.
در این‌جا مقنن مقرر نموده است که نتیجه میانجیگری می‌بایست چه توافقی حاصل شده و چه حاصل نشده باشد صورت مجلس شود، حال در صورتی که توافقی حاصل شود ذکر تعهدات طرفین و چگونگی انجام آنها در صورت مجلس الزامی است.
در اینجا چند سوال اساسی مطرح می‌شود، نخست آنکه مقصود از بررسی، تائید و اقدامات بعدی مقام قضایی چیست؟ آیا نتیجه میانجیگری می‌بایست به تائید مقام قضایی برسد؟ دوم آنکه مقصود از مقام قضایی مربوط کیست؟
در خصوص سوال نخست آنکه، با توجه به پذیرش اصل توافقات انجام گرفته توسط طرفین از سوی مقنن، طبق ماده ۸۲ می‌توان بیان نمود، در صورتی که توافقی حاصل شده باشد، به نظر می‌رسد، اگر توافقات حاصله موافق قانون و شرع باشد، با توجه به اصل اعتبار توافقات میانجیگری، مقام قضایی حق دخل و تصرف در توافقات را نداشته و تائید مذکور در قانون تنها جنبه تشریفاتی دارد و به منظور اعتبار قانونی بخشیدن به آن وضع شده است، همانگونه که در ماده ۱۵ اصول بنیادی بکارگیری برنامه‌های عدالت ترمیمی در امور کیفری نیز اینگونه ذکر شده است که “پیامدهای توافقات برخاسته از برنامه‌های عدالت ترمیمی باید در صورت لزوم از نظر قضایی نظارت شود یا با تصمیمات یا حکم‌های قضایی آمیخته شود…”^[۱۶۳]و اصطلاحی که بیان می کند« واضع قانون، واجد اعتبار آن است» به این شرایط بازمی گردد و در صورتی که توافقات برخلاف اصول و موازین قانونی و شرعی باشد، نظارت مقام قضایی، نظارت استصوابی بوده و مقام قضایی حق دخالت در تغییر شرایط آن را دارا می باشد.
حال در صورتی که توافقی حاصل نشود اقدامات مقام قضایی می‌تواند شامل تمدید مهلت مذکور در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری (۳ ماه) و یا ارسال پرونده به دادگاه برای رسیدگی می شود. این امر در ماده ۲-۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری فرانسه این گونه ذکر شده است که:
“… در صورتی که شخص، میانجیگری را نپذیرد یا مورد رضایت او نباشد یا تصمیمات را اجرا نکند و یا تصویب آن نیازمند اقدامات قبلی باشد، دادستان استان اقدامات بعدی را انجام می‌دهد…”
در خصوص پرسش دوم، در پیش نویس قانون مذکور، در ماده ۲۱-۱۲۲ به جای مقام قضایی، دادستان و بازپرس ذکر شده بود که به نظر می‌رسد از حیث جلوگیری از به وجود آمدن ابهام در خصوص مرجع مقام قضایی، عبارت بهتری می‌بود^[۱۶۴] این عبارت در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری تغییر نمود و عبارت مقام قضایی جای آن را گرفت، با وجود آنکه به نظر می رسد «مقام قضایی» تمامی مقامات قضایی اعم از دادستان، بازپرس، دادیار و حتی قاضی دادگاه را دربر می گیرد.
به نظر می رسد با توجه به اینکه این مواد در ذیل فصل سوم(وظایف و اختیارات دادستان) ذکر شده است و علی القاعده نیز صدور قرار میانجیگری در مرحله تحقیقات مقدماتی از وظایف دادستان است، مقصود از مقام قضایی در ماده ۸۲، دادستان می‌باشد، که در کنار او با توجه به تبصره ماده ۸۲، بازپرس نیز مُحق به این درخواست می باشد^[۱۶۵]، زیرا در صورتی که مقام قضایی تمامی اشخاص فوق الذکر را در بر می گرفت، لزومی به اضافه شدن تبصره به ماده ۸۲ نمی بود و در واقع می توان بیان نمود که تبصره فوق در پی وسیع نمودن دایره مقامات قضایی بوده است.^[۱۶۶]
لیکن در خصوص ماده ۸۳ شاید نتوان با این صراحت نظر فوق را تکرار نمود به این دلیل که در این ماده تائید نتیجه میانجیگری به دادستان واگذار شده است و این درحالی است که این رای در واقع جایگزین حکم دادگاه می باشد، و در صورتی که مقام قضایی را در اینجا دادستان بدانیم این پرسش مطرح می شود که آیا در اینصورت اصل تفکیک مقام تعقیب از مقام صدور حکم نقض نشده است؟
به نظر می رسد در ماده ۸۳ اگر میانجیگری نتیجه‌ای در بر نداشته باشد و مقام قضایی بخواهد پس از انجام آن، پرونده را به دادگاه جهت رسیدگی ارسال کند و یا مهلت میانجیگری را با توجه به فرجه سه ماه مذکور در ماده ۸۲ تمدید نماید، مسلماً مقام قضایی نیز در این ماده دادستان است در غیر اینصورت (میانجیگری منتج به نتیجه‌ای شود)، نتیجه می‌بایست به تایید دادگاه برسد تا اصل تفکیک مقام تعقیب از مقام صدور حکم رعایت شود.
در مجموع می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که، به نظر می رسد می بایست نسبت به مقام قضایی در ماده ۸۲ و در ماده ۸۳ قائل به تشکیک شویم، هرچند که دو تفسیر در خصوص جایگاه یک مقام در سه ماده امری است بسیار دور از ذهن که نیازمند اصلاحات قانونی مقنن می باشد.
گفتار دوم: اهداف میانجیگری
میانجیگری با توجه به اصول اساسی و ویژگی‌هایی که دارد اهدافی متفاوتی را دنبال می‌کند که این اهداف، برخی ناظر به بزهکار و برخی ناظر به بزهدیده است در کنار اهداف میانجیگری، مقنن نتایجی را نیز در نظر گرفته است که بنابر نوع جرم واقع شده این نتایج به دو دسته قرار موقوفی تعقیب و قرار تعلیق تعقیب تقسیم می‌شود.
طیف وسیعی از اهداف میانجی‌ مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری ناظر به بزهدیده و بزهکار است لیکن برخی از اهداف نیز هستند که در هیچ یک از دو قالب بزهدیده و بزهکار نمی‌گنجد، همانند اینکه مقنن از پی میانجیگری خواستار مشارکت نهادهای جامعه مدنی و اشخاص و موسسات در تصمیم‌گیری و ایفای نقش بیشتری در تعیین سرنوشت جرم بوده است به گونه ای که در ماده ۸۲ یکی از مراجع انجام میانجیگری اشخاص یا موسسات هستند که مسلماً این اشخاص و موسسات همانطور که در ادامه خواهد آمد جزیی از نهادهای جامعه مدنی می‌باشد که در تصمیم‌گیری در قبال جرم ایفای نقش می‌نمایند.
الف: در قبال بزهدیده
یکی از ویژگی‌های بارز و مهم میانجیگری در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری رویکرد بزهدیده مداری آن است، به گونه‌ای که حتی می‌توان این انتقاد را نسبت به قانون مطرح نمود که مقنن در انتهای ماده مذکور، لغو قرار تعلیق تعقیب را منوط بر درخواست شاکی خصوصی نموده است و از این طریق زمینه برخی سوء‌استفاده‌ها از این نهاد مهم را مهیا نموده است. این امر نیز باید در نظر گرفته شود که اهداف میانجیگری تماماً ناظر به بزهدیده نمی‌باشد و قربانی تنها جزیی از اهداف کلی میانجیگری است که می‌بایست در کنار سایر اهداف مورد توجه قرار گیرد.

1. 1. به رسمیت شناختن جایگاه بزهدیده

تاکید بر نقش بزهدیده و توجه به نیازهای مادی و روانی وی یکی از اصلی‌ترین اهداف میانجیگری است، قانون‌گذار آئین دادرسی کیفری در صدر ماده ۸۲ تاکید نموده است که مقام قضایی با موافقت بزهدیده می‌تواند به بزهکار دو ماه مهلت دهد تا برای گذشت شاکی (بزهدیده) یا جبران خسارت ناشی از جرم اقدام کند. از مستفاد این قسمت از ماده می‌توان دریافت که مقام قضایی بدون موافقت بزهدیده حق اعطای مهلت به بزهکار حق برای جبران خسارت را ندارد و در صورت عدم موافقت او بزهکار می‌بایست خسارت ناشی از جرم را بلافاصله و بی‌درنگ جبران نماید.
در ادامه ماده، ارجاع به میانجیگری برای سازش^[۱۶۷] بین طرفین نیز با توافق بزهدیده و بزهکار میسر است، همچنان که اعطای قرار تعلیق تعقیب از سوی مقام قضایی نیازمند گذشت بزهدیده از جرم است.

2. 2. کسب رضایت بزهدیده

در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری مقنن صدور دو قرار موقوفی تعقیب در جرایم قابل گذشت و قرار تعلیق تعقیب در جرایم غیرقابل گذشت را منوط به گذشت شاکی یا جبران خسارت او نموده است، در ذیل به بررسی گذشت شاکی و جبران خسارت از او و ارتباط این دو با یکدیگر می پردازیم.
و بررسی می نماییم که با توجه به کلمه عطف “یا” میان دو عبارت مذکور در صورت جبران خسارت بزهدیده نیازی به حصول گذشت شاکی می‌باشد یا خیر؟
۱-۲. شرایط گذشت شاکی
گذشت شاکی به رضایت قطعی شاکی پس از اعلام شکایت (کتبی یا شفاهی) او به مراجع قضایی ذیصلاح گفته می شود که اثر آن در خصوص جرایم قابل گذشت موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است^[۱۶۸] و در خصوص جرایم غیر قابل گذشت تخفیف مجازات می باشد.
با استناد به قانون مجازات اسلامی سابق، دادگاهها تنها گذشت قطعی را قابل قبول می دانستند و به گذشت مشروط و معلق ترتیب اثر نمی دادند^[۱۶۹] لیکن پس از تغییر قانون مجازات اسلامی، مقنن در ماده ۱۰۱ گذشت مشروط و معلق را در صورتی که آن شرط یا معلق علیه محقق شده باشد معتبر می داند. و همچنین کما فی السابق عدول از گذشت را مسموع نمی داند.
حال ممکن است این پرسش مطرح شود که اگر پس از گذشت بزهدیده و صدور قرار موقوفی تعقیب عوارضی بروز نماید که وی انتظار آن را نداشته باشد آیا می تواند از گذشت عدول نموده واقدام به شکایت مجدد نماید؟
به نظر می رسد که با توجه به اینکه اسباب گذشت شاکی، اختصاص به جرمی داشته است که آثار سابق بر آن بار می شده است و حال با ظهور آثار جدید ناشی از همان جرم، اسباب جدیدی عارض شده است وی بتواند اقدام به شکایت مجدد نماید. در تایید این نظر می توان به نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۵۵۶۳ – مورخ ۱۰/۱۰/۱۳۶۶ اشاره نمود که بیان می کند «در صورتی که بعد از اعلام رضایت آثاری ظاهر شود که نوع بزه ارتکابی را تغییر دهد، شکایت شاکی به علت بروز عوارض بعدی قابل طرح خواهد بود»
در ماده۸۱ و ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری مقنن از دو واژه «گذشت شاکی یا جبران خسارت» وی سخن گفته است^[۱۷۰] که با توجه با توجه به حرف عطف « یا » در مواد مذکور ممکن است این پرسش به ذهن خطور نماید که آیا در صورت جبران خسارت بزهدیده آیا نیازی به گذشت وی از شکایت نیز می‌باشد؟ و به بیان دیگر رابطه بین این دو چگونه است؟
در برداشت نخست به نظر می‌رسد که با توجه به عبارت قانونگذار در بند ۳ ماده که بیان می‌کند “ در سایر موارد اگر شاکی گذشت نماید یا خسارت او جبران شود و یا راجع به پرداخت آن توافق شود^[۱۷۱]” با همان جبران خسارت مقصود قانونگذار (تحصیل سازش) برقرار شده و نیازی به گذشت شاکی نمی‌باشد. لیکن با در نظر گرفتن سایر عبارات همچون “اگر شاکی گذشت کند و موضوع از جرایم قابل گذشت باشد، تعقیب موقوف می‌شود” و این مهم که هدف نهایی مقنن توجه به جایگاه گذشت بزهدیده در حصول سازش است به نظر می رسد که می‌بایست با یک تفسیر واقعی در پی مقصود مقنن باشیم و بر این مبنا گذشت شکایت بزهدیده از بزهکار اعم از جبران خسارت وی می‌باشد و حتی در صورت عدم جبران خسارت شاکی، به صرف گذشت و مصالحه او، مقصود مقنن حاصل شده است و بالعکس حتی در صورت جبران خسارت بزهدیده، کسب گذشت وی از شکایت ضروری است و در عمل نیز بدون رضایت وی از جبران خسارت انجام شده، مقام قضایی مجاز به انجام اقدامات بعدی نخواهد بود.
۲-۲. انواع خسارات قانونی
نوع خسارات وارده بر بزهدیده و مطالبه آن یکی از مباحث مهم آیین دادرسی کیفری بوده و هست به گونه ای که در قانون سابق، مقنن ضرر و زیان قابل مطالبه را منحصر به خسارات مادی و منافع ممکن الحصول می دانست^[۱۷۲]. انتقادی که حقوقدانان بر این قانون وارد می نمودند عدم تعیین خسارات معنوی و خسارات مازاد بر دیه بزهدیده بود؛ به همین دلیل مقنن در متن اولیه لایحه آیین دادرسی کیفری در ماده ۷-۱۱۲ خسارات معنوی را بدین صورت پیش بینی نمود که « زیان معنوی عبارت است از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی یا خانوادگی که جبران آن از طریق اعاده حیثیت و اعتبار و یا تعیین میزان هزینه های رفع صدمات روحی پس از اخذ نظر کارشناسی، صورت میگیرد » که این ماده پس از ارسال لایحه به شورای نگهبان مورد ایراد شورا قرار گرفت، و اعلام نمود که « در تبصره (۱) ماده (۱۴) با قبول اصل جبران خسارت معنوی، حکم به خسارت مالی در مواردی که از نظر شرع یا قانون، تعزیر و دیه تعیین و در دادگاه در مورد آن حکم صادر شده، خلاف موازین شرع است^[۱۷۳]» که در واقع می توان گفت که ایراد شورای نگهبان به پرداخت خسارت مالی در خصوص جرایمی بود که حکم به تعزیر یا دیه داده شده بود. به همین دلیل این ماده پس از اصلاح توسط مجلس شورای اسلامی و پذیرش از سوی شورای نگهبان، در تبصره ماده ۱۴ ق.آ.د.ک. بدین شکل درآمد:
« زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی، خانوادگی یا اجتماعی است. دادگاه میتواند علاوه بر صدور حکم به جبران خسارت مالی، به رفع زیان از طرق دیگر از قبیل الزام به عذرخواهی و درج حکم در جراید و امثال آن حکم نماید» که با این تعریف علاوه بر رفع ایراد شورای نگهبان، با صدور حکم به جبران خسارت، ضمانت اجراهای دیگری را نیز پیش بینی نمود.

شکل (۴-۱) بایوفیلم تشکیل شده بر روی توری ۸۱
شکل (۴-۲) بایوفیلم تشکیل شده بر روی جداره داخلی لوله ۸۱
شکل (۴-۳) تغییرات ضخامت بایوفیلم نسبت به زمان ۸۲
شکل (۴-۴) تغییرات غلظت اکسیژن نسبت به زمان ۸۳
شکل (۴-۵) تغییرات غلظت COD پس از گذشت ‌‌یک هفته از زمان شروع ۸۵
شکل (۴-۶) تغییرات غلظت COD پس از گذشت دو هفته از زمان شروع ۸۶
شکل (۴-۷) آزمایش COD در سرعت ۱۵/۰ متر بر ثانیه ۸۶
آزمایش COD در سرعت ۲۵/۰ متر بر ثانیه ۸۷
در سرعت ۱۵/۰ متر بر ثانیه ۸۸
نسبت به زمان در سرعت ۲۵/۰ متر بر ثانیه ۸۹
شکل (۴-۱۱) تغییرات COD در سرعت ۷۵/۰ متر بر ثانیه ۹۰
در سرعت ۷۵/۰ متر بر ثانیه ۹۰
شکل (۴-۱۳) تغییرات غلظت نیتروژن کل ۹۱
شکل (۴-۱۴) تغییرات غلظت نیتروژن آمونیاکی و نیتراتی ۹۲
شکل (۴-۱۵) تغییرات غلظت مواد معلق ۹۳
فهرست جدول‌ها
جدول (۲-۱) خصوصیات شبکه‌های جمع‌ آوری در ارتباط با شرایط فرآیندی ۳۶
جدول (۲-۲) غلظت بایومس و سوبسترا در شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب ۴۴
جدول (۲-۳) خصوصیات تبدیلات مواد آلی فاضلاب در شبکه‌های جمع‌ آوری ثقلی ۴۷
جدول (۳-۱) ترکیبات فاضلاب مصنوعی(نوع اول) ۶۳
جدول (۳-۲)ترکیبات فاضلاب مصنوعی(نوع دوم) ۶۳
فصل ۱
مقدمه

مقدمه
در این فصل در وهله اول نگاهی اجمالی به اهمیت تحقیق داریم و اشاره‌ای به نقش شبکه‌های جمع‌ آوری در توسعه پایدار شده است. کلیات فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی که در شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب رخ می‌دهند و اهمیت آن‌ها بحث شده است. در نهایت ضرورت تحقیق، فرضیات و اهداف تحقیق بیان شده است.

اهمیت تحقیق
امروزه شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب‌‌ یکی از زیر ساخت‌های مهم جوامع بشری محسوب می‌شوند و در توسعه شهرها نقش مهمی دارند. عمده‌ترین نقش این سازه‌ها را می‌توان جمع‌‌آوری فاضلاب از سطح شهرها، جلوگیری از انتشار بیماری‌های اپیدمی و تامین شرایط بهداشت عموی برشمرد. هزینه‌ی اجرایی شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب بسیار بالا بوده و تقریبا ۷۵ درصد از هزینه‌های مربوط به فرایند کلی تصفیه‌ی فاضلاب را شامل می‌شوند. بنابراین حفظ و نگهداری این تاسیسات بسیار حائز اهمیت است.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

طراحی بهینه و کارآمد شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب نقش مهمی در طرح‌های توسعه پایدار دارد. این تاسیسات بسیار پرهزینه بوده و در صورت بروز مشکلاتی مانند خوردگی در این شبکه‌ها، مدیریت اجرایی متحمل هزینه‌های سنگینی خواهد شد. انتشار گاز هیدروژن سولفید در شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب، باعث بروز مشکلاتی چون آزاد شدن گازهای خطرناک در جو و خوردگی لوله‌های فاضلاب و تاسیسات انتقال دهنده می‌شود]۱[.
نقش شبکه جمع‌ آوری فاضلاب امروزی که از اواسط قرن نوزدهم به منظور جمع‌ آوری فاضلاب به کار گرفته شدند، از بدو بکارگیری تا به حال، صرفا انتقال فاضلاب از منابع تولید به تصفیه‌خانه بوده است. تحقیقات نشان داده‌‌‌ ترکیبات فاضلاب هنگام انتقال دائما دستخوش تغییرات می­باشد]۲[. این تغییرات کیفی فاضلاب ناشی از فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و‌‌ یا بیولوژیکی است که در شبکه رخ می‌دهند، اما امروزه تاثیر این فرآیندها هنگام طراحی و بهره‌برداری از شبکه‌ها لحاظ نمی‌شود.
در شرایط بارندگی، پدیده‌های هیدرولیکی و انتقال مواد جامد فاضلاب اهمیت زیادی دارند، در حالی که در این شرایط فرآیندهای بیولوژیکی و شیمیایی معمولا اهمیت کمتری دارند. با این حال، در شرایط بدون بارندگی که تقریبا در ۹۵ درصد اوقات در خیلی از کشورها حاکم است، فرآیندهای بیولوژیکی و شیمیایی ممکن است روی عملکرد فاضلاب‌رو و تعامل بین فاضلاب‌رو و فرآیندهای تصفیه پس از آن در تصفیه‌خانه تاثیر داشته باشند.
احتمالا به این دلیل که فعالیت محققان و عوامل اجرایی بیشتر به شرایط بارندگی اختصاص داده شده، عملکرد بیولوژیکی و شیمیایی شبکه جمع‌ آوری کمتر مورد توجه بوده است. با این حال واضح است که نمی‌توان از فرآیندهای بیولوژیکی و شیمیایی فاضلاب هنگام انتقال چشم پوشی کرد. این فرآیندها ممکن است در ابتدا روی عملکرد خود شبکه جمع‌ آوری و در پی آن روی تاسیسات ‌تصفیه‌خانه، محیط زیست و انسان‌هایی که به صورت مستقیم‌‌ یا غیر مستقیم با فاضلاب تماس دارند اثراتی داشته باشد.
اکثر پژوهش‌های موجود در زمینه شبکه جمع‌ آوری، به ‌برنامه‌ریزی، طراحی، ‌بهره‌برداری و نگهداری از این شبکه‌ها اختصاص داده شده‌اند و در فعالیت‌های علمی توجه به واکنش‌های مذکور کم‌تر بوده است.
فرآیندهایی که در شبکه جمع‌ آوری رخ می‌دهند، دارای فازهای مختلفی هستند که عموما سیستم پیچیده‌ای دارند. این فرآیندها ممکن است در فازهای مختلف شامل فاز سیال، فاز بایوفیلم تشکیل شده، فاز رسوبات فاضلاب، هوای موجود در شبکه و نهایتا فاز دیواره فاضلاب‌روها رخ دهند]۳[. این فرآیندها بر فضای شهری تاثیر بسزایی دارند، به عنوان مثال ممکن است‌‌‌ ترکیبات بودار در جو شهری پراکنده شوند. همچنین تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و سیستم‌های محلی دریافت کننده فاضلاب، متاثر از واکنش‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی واقع در شبکه‌ها هستند. این تاسیسات علاوه بر دریافت مواد تخلیه شده به شبکه، محصولات ناشی از فرآیندهای شبکه را مانند لجن و آب تصفیه شده نیز دریافت می‌کنند.
نمونه‌های متعددی که نشان دهنده اهمیت این فرآیندهاست وجود دارد، به عنوان مثال تاثیر سولفید تحت شرایط بی‌هوازی شناخته شده است. سولفید‌‌ یک خطر جدی برای انسان است که‌‌‌ترکیبی بدبو و سمی بوده و همچنین ممکن است مشکلات خوردگی در شبکه ایجاد کند ]۴[. علاوه بر این شرایط بی‌هوازی ممکن است باعث تولید آن دسته از سوبسترای راحت تجزیه‌پذیر شوند که حذف فسفر و دینیتریفیکاسیون را در تصفیه‌خانه با اختلال مواجه می‌کند و نیاز به تاسیسات تصفیه‌خانه را افزایش می‌دهد. درصورتی که شبکه جمع‌ آوری تحت شرایط هوازی باشد، این مواد آلی راحت ‌‌‌‌تجزیه‌پذیر حذف شده و ذراتی تولید می‌شود که ‌‌‌‌تجزیه‌پذیری آسانی دارند]۸[. بنابراین با طراحی صحیح و کارآمد ممکن است شرایط حاکم بر فاضلاب حین انتقال در شبکه جمع‌ آوری بهبود‌‌ یابد و از این پتانسیل شبکه‌های جمع‌ آوری در حذف مواد آلی فاضلاب استفاده شود و از طرفی ‌‌یک تعامل مثبت با فرآیندهای تصفیه پس از آن در تصفیه‌خانه ایجاد شود.
موارد فوق نشان می‌دهد که نقش این شبکه‌ها صرفا جمع‌ آوری و انتقال فاضلاب نیست و باید به عنوان‌‌ یک بخش جدایی ناپذیر در سیستم فاضلاب شهری در نظر گرفته شوند، اما در طراحی‌های متعارف و مدیریت اجرایی، فرض بر این است که تصفیه فاضلاب به صورت کامل در تصفیه‌خانه انجام می‌شود و نقش شبکه‌های جمع‌ آوری فقط جمع‌ آوری و انتقال فاضلاب از منابع تولید به تصفیه‌خانه است]۵[.

ضرورت تحقیق
رشد جمعیت جهانی باعث ایجاد ‌‌یک فضای رقابتی بین مهندسین طراح در زمینه اجرا و نگهداری شبکه جمع‌ آوری فاضلاب و مدیریت این نوع سیستم‌ها شده است، زیرا با رشد جمعیت و افزایش سرانه مصرف آب، فاضلاب تولید شده در شهرها نیز افزایش چشم گیری داشت و طراحان همواره به دنبال روش های نوین طراحی شبکه‌های نوین هستند.
روش های مختلفی برای تصفیه فاضلاب خانگی شامل رشد الحاقی و رشد معلق وجود دارد. اما از نقطه نظر تکنیکی و اقتصادی هنوز موضوع تصفیه فاضلاب به عنوان‌‌ یک مسئله پیچیده و پرهزینه در نظر گرفته می‌شود. اگرچه تکنولوژی در زمینه تجهیزات تصفیه‌خانه‌های بزرگ پیشرفت چشم‌گیری داشته، اما در بعضی شهرهای کوچک هنوز مشکل تصفیه فاضلاب وجود دارد. در میان پژوهش‌های انجام شده برای رسیدن به ‌‌یک تکنولوژی قابل اجرا، استفاده از شبکه جمع‌ آوری به عنوان رآکتور بیولوژیکی راهکار مناسبی است.
بهینه‌سازی توام شبکه‌های جمع‌ آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب قدیمی در شهرهایی که جمعیت آن‌ها رشد بی‌رویه‌ای داشته، می‌تواند به عنوان راهکاری مناسب در برنامه‌ریزی‌های شهری در نظر گرفته شود.
استفاده از شبکه جمع‌ آوری به عنوان تاسیسات پیش تصفیه با کاهش بار آلی فاضلاب، نیاز به تجهیزات تصفیه‌خانه را کاهش می‌دهد. همچنین در مناطقی که به دلیل هزینه‌های بالا، امکان احداث تصفیه‌خانه وجود ندارد و فاضلاب بدون هیچ‌گونه تصفیه وارد محیط پذیرنده می‌شود، با این راهکار می‌توان ضمن کاهش بار آلی، از ورود آلودگی بیشتر به محیط زیست جلوگیری کرد و از آن به عنوان راه حلی موقتی برای تصفیه استفاده کرد.
امروزه مهندسین تاثیر ظرفیت خودپالایی شبکه‌های جمع‌ آوری را روی تاسیسات تصفیه‌خانه در نظر نمی‌گیرند که احتمالا به دلیل پیچیده بودن نحوه انجام این فرآیندها می‌باشد]۶[. اغلب روابطی که به منظور توصیف این فرآیندها ارائه شده، به صورت تجربی می‌باشد. بنابراین تعداد مدل‌هایی که این فرآیندها را توصیف کرده و برهم‌کنش این فرآیندها را بیان می‌کند، محدود است.
با در نظر گرفتن این موضوع که فرآیندهای تصفیه از همان ابتدای ورود فاضلاب به شبکه جمع‌ آوری شروع می‌شوند، طراحی بسیار کارآمدتر خواهد بود. علاوه براین باید رویکردهای کلی‌تری تحت عنوان توسعه پایدار، بهداشت عمومی، حفاظت از محیط زیست و بالا بردن استاندارد زندگی برای مجامع عمومی در نظر گرفته شود.
موارد فوق موید آن است که فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی که در شبکه‌های جمع‌ آوری فاضلاب رخ می‌دهند، اهمیت زیادی داشته و بایستی به این بخش از عملکرد شبکه‌های جمع‌ آوری بیشتر توجه شود. با افزایش قابلیت شبکه‌ها در حذف مواد آلی، ممکن است بتوان از شبکه‌ها به عنوان تاسیسات پیش تصفیه در مناطق محروم و روستایی استفاده نمود. همچنین در مناطق سردسیر و کوهستانی که امکان تصفیه‌ی فاضلاب در فصل‌های سرد سال عملا در تصفیه‌خانه‌ها امکان‌پذیر نیست، ممکن است بتوان از شبکه‌های جمع‌ آوری به دلیل پایین‌ بودن دمای فاضلاب در زیر زمین، جهت تصفیه‌ی فاضلاب استفاده نمود.
به منظور حرکت به سمت مدیریت پایداردر ‌برنامه‌ریزی شهری، نیاز است طراحی و بهره‌برداری شبکه‌های جمع‌ آوری و تصفیه‌خانه‌ها به صورت ‌‌یکپارچه انجام شود. درک و شناسایی واکنش‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی شبکه‌ها، امکان‌‌‌ ترکیب جنبه‌های کیفی فاضلاب را با طراحی و بهره‌برداری از این تأسیسات را فراهم می‌سازد. در این صورت شبکه‌های جمع‌ آوری در مدیریت فاضلاب شهری پایدار، علاوه بر سیستم‌های انتقال دهنده فاضلاب، تأسیساتی هستند که به منظور انجام واکنش‌های تصفیه نیز طراحی می‌شوند.